Stad
Leave a comment

Op favela tour: trippen in Rio de Janeiro

In een van de vele smalle straatjes van Rocinha, een van de grootste favela's van Rio de Janeiro (Brazilië), staat de Braziliaanse vlag op de muur geschilderd.

Patriottisme verbindt elke Braziliaan, arm of rijk. En smartphones. Die ook.

Volgens de plaatselijke souvenirshops staat er geen puntje op de i van Rio, maar een hartje. En gelijk hebben ze. Rio de Janeiro is een stad om van te houden. Een van die zeldzame plekken waar stad, natuur en zee elkaar vinden. Nochtans zijn vooral de Carioca’s zelf niet bepaald chauvinistisch. Iedereen met wie ik praat, heeft het vooral over de ruwere kanten van de stad. ’s Avonds alleen over straat lopen, is absoluut not done. Dat de taxi’s ervoor kiezen om na middernacht de rode lichten te negeren, lijkt de verhalen te bevestigen.

In love with the coco

Brazilië kende de laatste jaren een enorme economische opleving, waardoor een nieuwe middenklasse ontstond die de problemen van de favela’s lijkt te overwinnen. Ook Rio de Janeiro geeft de indruk de problemen stilaan de baas te kunnen. Sinds het WK voetbal in 2014 staan 37 favela’s onder controle van de politie. De drugdealers zijn er helaas nog steeds, de wapens gelukkig niet meer. De cijfers lijken optimistisch. Tot je beseft dat er in Rio alleen al meer dan 1000 favela’s zijn en er in de strijd tegen de bendes gemiddeld om de 3 dagen een politieagent vermoord wordt.

Een vrouw met haar hondje op wandel door Rua Brasília in de favela Rocinha in Rio de Janeiro (Brazilië).

Nieuw in de favela’s: straatnamen. Een belangrijke stap voor wie op zoek is naar werk.

De drugsbendes in de favela’s die niet onder controle van de politie staan, werken vanuit een communistisch model. De hele wijk werkt samen en iedereen, jong en oud, krijgt een job binnen de handel. De bendes zorgen voor voedsel en veiligheid, in ruil voor vrije drugstrafiek in de wijk. Voor veel gezinnen in de niet-gepacificeerde favela’s is meewerken met de drugskartels de enige manier om te overleven. Een andere uitweg is er, tot de politie binnenvalt, niet.

Een zicht op Rocinha, een van de grootste favela's in Rio de Janeiro (Brazilië).

Gezocht: vrijstaande woning met zuidertuin.

Tijdens een bezoek aan Rocinha, de grootste favela van Brazilië (80.000 mensen wonen er op minder dan 2 vierkante kilometer), valt het enorme contrast tussen arm en rijk op. Het is zaterdagochtend, de laatste dronkaards liggen nog in de goot na te genieten van het vrijdagavondgevoel, terwijl onder ons beter gegoede Carioca’s tennis spelen. Enkele honderden meters verder ligt het prachtige strand van Ipanema. Het shopping center aan de voet van Rocinha is meteen het duurste van de stad.

Favela-selfies

Rocinha blijkt even later het klassieke idee van wat een favela is, te ontkrachten. We wandelen er over een markt die niet echt veel afwijkt van de markten die we hier in België kennen. Gezinnen kopen er vlees en groenten, het fruit is er verrukkelijk. De winkelende gezinnen zien er niet anders uit dan het gemiddelde gezin op de Vogeltjesmarkt in Antwerpen – al ligt dat misschien aan de Vogeltjesmarkt. Vroeger was Rocinha vooral opgebouwd uit golfplaten, vandaag zijn de meeste huizen opgetrokken uit baksteen en beton. Sinds enkele jaren is er elektriciteit, stromend water en komt de vuilkar er 2 keer per dag langs. Een tijdlang was er zelfs een McDonald’s.

Een vrouw koopt bananen op de markt in Rocinha, een van de grootste favela's in Rio de Janeiro (Brazilië).

Marktdag.

Wanneer enkele van m’n collega-toeristen favela-selfies beginnen te nemen, stel ik me wel even de vraag hoe het toerisme bijdraagt tot betere favela’s. De gids die ons begeleidt, vertelt dat de favela tours ontstaan zijn vanuit een lokaal initiatief dat kinderen begeleidt bij het maken van hun huiswerk. Het inschrijvingsgeld en de inkomsten van de kleine gift shop helpen de jongeren om zich uit de armoede, en uit de klauwen van de bendes, te studeren.

Een man knapt z'n huis op in Rocinha, een van de grootste favela's in Rio de Janeiro (Brazilië).

Barack knapt z’n barak op.

Het ene na het andere busje, volgeladen met Europeanen, Amerikanen en Aussies, rijdt door Rocinha, op favela tour in Rio de Janeiro. Allemaal op zoek naar het ruwere kantje van Rio, maar dan vanuit de veiligheid van de minivan en de koelte van de airco. Bereid om te betalen voor die ene favela-selfie die de street credibility thuis weer even opkrikt en de molen der Facebook-likes in gang zet. Ik wens de andere 963 favela’s van Rio snel hetzelfde toe.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *